Ik word tienervader, wat nu?
Het is best schrikken als je hoort dat je in je tienerjaren vader zal worden. Misschien is dit ongewenst, misschien ben je blij. In dit artikel krijg je tips om hiermee om te gaan.
In het kort
- Helpen na te denken
over wat je nu moet doen. - Mee helpen informatie op te zoeken
en de nodige stappen te ondernemen.
- Kies je voor abortus, dan kan het fijn zijn dat je bij je ouders een luisterend oor vindt om alles wat je doormaakte te verwerken.
- Kies je ervoor om je zwangerschap te behouden dan worden zij grootouders. Zij kunnen dan wellicht op allerlei terreinen hulp bieden.
Bekom
Het is normaal dat je leven nu even op zijn kop staat. Gun jezelf de tijd om te bekomen van de eerste shock. Sommige jongens hebben de neiging om het probleem te negeren of weg te lopen. Doe dat niet. Geef aan dat je wat tijd nodig hebt voor jezelf, dat is normaal. Maar vertel ook wanneer je terug contact zal opnemen. Communiceer steeds eerlijk en zo rustig mogelijk.
Wat wil jij?
Als jonge vader sta je voor keuzes. Alles begint bij jezelf afvragen:
- Wil ik betrokken zijn? En op welke manier?
- Wat betekent papa zijn voor mij?
- Wil ik mee opvoeden of liever op afstand?
Denk na over de gevolgen op korte en op lange termijn. Besef ook dat het perspectief voor de mama van je kind anders is. Zij heeft bijvoorbeeld niet echt de keuze om op afstand op te voeden. De keuzes die je nu maakt en communiceert hebben impact op haar en het kind, zowel nu als later.
Mijn ex wou geen abortus. Ik wou geen kind. Mijn ouders vonden dat ik mijn verantwoordelijkheid moest opnemen, en dat snapte ik wel. We delen alle kosten. En 1 weekend per maand zorgen mijn ouders en ik voor Noah.
Lucas, 19Belangrijk om over na te denken is:
- Wil je de relatie verderzetten?
- Ja:
- hoe ga je dit samen doen als mama en papa?
- Wat moet je allemaal regelen?
- Waar gaan jullie wonen?
- Hoe gaan jullie dit financieel klaarspelen?
- Wie kan jullie helpen?
- Bij wie kunnen jullie terecht voor (praktische, financiële, emotionele) steun?
- Nee: zie vraag 2
- Ja:
- Wil je vader zijn?
- Ja: wat voor vader wil, kan en mag je zijn?
- Nee:
- Hoe kan je dit respectvol communiceren aan het meisje en aan haar en jouw familie?
- Wat wil je dat zij over jou vertelt als het kind later vragen stelt over wie zijn papa is?
- Hoe ga je reageren als je kind je later toch opzoekt?
- Tref een regeling met de mama van je kind. Het zou immers kunnen dat zij via de rechtbank een aanvraag tot vaderschapstest en alimentatie indient.
Je hoeft dit niet alleen uit te zoeken. Praat erover met iemand die je vertrouwt: een vriend, leerkracht, jeugdwerker, het JAC of Fara. Zij luisteren zonder oordeel.
Hoe vertellen aan je omgeving?
Vertellen dat je (bijna) vader wordt, is vaak spannend. Misschien voel je angst of schaamte, of weet je niet hoe je ouders of vrienden gaan reageren.
Tips voor het gesprek:
- Zoek een rustig moment om het te zeggen.
- Zeg wat je weet: hoever de zwangerschap is, wat je zelf voelt.
- Je hoeft nog geen antwoorden te hebben. Zeggen dat je het nog aan het uitzoeken bent, is oké.
- Durf de hulp en ondersteuning die je nodig hebt vragen en ontvangen. Je hoeft het niet alleen te doen.
Wat verandert er?
Papa worden verandert veel, in je hoofd, je lijf en je leven. Je moet misschien ineens nadenken over:
- School of werk combineren met vaderschap
- Wonen en geld: moet je bijdragen? krijg je steun? Waar ga je wonen?
- Relatie met de moeder van je kind
- enz.
Het is oké om het allemaal nog niet te weten. Wel belangrijk: blijf communiceren en zoek hulp bij keuzes die je niet alleen kan maken.
Wat ook verandert is hoe mensen naar je kijken. Sommigen zullen je aanmoedigen en steunen in de bijzondere wereld van het vaderschap. Andere mensen zullen je vooral wijzen op je verantwoordelijkheden. Of het kan zijn dat je te maken krijgt met vooroordelen: plots ben je 'die ene die een griet zwanger maakte', of heb je het gevoel dat je er niet meer écht bij hoort.
Luistertip
Hoe zit het wettelijk?
In principe ben je als minderjarige handelingsonbekwaam tot je 18 jaar bent. bv. je kan jezelf niet inschrijven in een school of een huurcontract tekenen. Als je als minderjarige een kind krijgt, kan je wel zelf het ouderlijk gezag uitoefenen over je eigen kind.
Erkenning
Je hebt enkel rechten en plichten tegenover het kind, als je het kind officieel erkent. Om dat te doen heb je de toestemming van de mama nodig.
- Weigert zij de toestemming?
- Dan kan je naar de familierechtbank gaan om het vaderschap te laten vaststellen.
- Je doet dit best samen met een advocaat die gespecialiseerd is in familierecht.
Een erkenning is voor altijd, je kan hier niet op terugkomen.
Als je het kind erkend hebt
Als juridische ouder heb je rechten en plichten tegenover het kind.
Wat zijn je rechten?
- Persoonlijk contact met je kind.
- Ouderlijk gezag: samen met de andere ouder alle beslissingen nemen over je kind (bijvoorbeeld: naam, familienaam, woonplaats, opvang, school, gezondheidszorg,...).
- Toezicht houden over de opvoeding en informatie hierover krijgen.
- Beheer van de goederen van je kind zoals het groeipakket, bankrekening, spulletjes,...
- Vaderschapsverlof:
- als je minderjarig bent of nog naar school gaat heb je hier géén recht op
- als je werkt heb je recht op 20 dagen geboorteverlof
Wat zijn je plichten?
- In levensonderhoud voorzien: zorgen dat je kind voedsel, kleding, onderdak... heeft
- Je kind opvoeden.
- Je kind toegang geven tot een opleiding.
- Je bent aansprakelijk: als je kind een fout maakt of schade berokkent, moet jij de kosten herstellen of betalen.
Kan ik school of werk combineren met vaderschap?
Dit is zeker te combineren. Natuurlijk zal het enige praktische planning vereisen om alles geregeld te krijgen.
- Moederschapsrust bestaat voor schoolgaande mama’s, voor schoolgaande papa's is er helaas geen wettelijke regeling.
- Praat met je school, CLB of leerkracht over je situatie. Misschien kan je examens spreiden of online lessen volgen.
- Je huisarts kan eventueel enkele dagen afwezigheid wettigen zodat je bij de bevalling kan zijn en voor mama en kind kan zorgen.
- Werk je al? Dan heb je recht op 20 dagen geboorteverlof.
Band onderhouden met de mama
Of je nu wel of niet in een relatie blijft, ze zal steeds de moeder van je kind zijn. Dat wil zeggen dat je er best op inzet om zo goed mogelijk met elkaar overeen te komen.
- Wees betrokken tijdens de zwangerschap: ga mee naar de gynaecoloog, geef eens een massage als ze pijn heeft, praat over jullie gevoelens, vraag regelmatig hoe het met haar is, denk na over namen, verzamel spulletjes, etc.
- Ben aanwezig bij de bevalling, écht aanwezig. Zit niet op je telefoon, vraag aan de vroedvrouw wat je kan doen om te helpen.
- Bespreek hoe jullie het ouderschap willen doen. Als ouders, als (ex)partners. Wat vind jij belangrijk? Wat vind zij belangrijk? Stel het belang van jullie kind altijd voorop.
- Communiceer altijd open, eerlijk en respectvol.
Band opbouwen met je kind
Veel jonge vaders voelen zich in het begin overweldigd. Je bent misschien boos, bang, verward of verdrietig. Of je voelt nog niets, ook dat is normaal. Je mag voelen wat je voelt.
- Papa worden is geen automatische knop.
- De band met je baby komt soms pas later.
- Praat met anderen: een vriend, jongerenbegeleider of hulpverlener.
Als jonge vader ben je belangrijk, ook al weet je nu nog niet precies hoe. Je kan stap voor stap op je manier een band opbouwen:
- Houd je baby vast (huid-op-huidcontact)
- Zing, praat of lees iets voor
- Geef een flesje, verschoon een luier, wieg je baby in slaap
Elke kleine actie helpt. Jij doet ertoe. Ook als je niet aanwezig mag zijn. In dat geval kan je:
- Schrijf brieven of kaartjes.
Zelfs als je kind ze nog niet ontvangt of begrijpt, helpt het jou om je liefde en betrokkenheid uit te drukken. - Hou een dagboek bij over wat je voelt als vader, wat je over je kind hoort, wat je hoopt.
Dat kan je kind later helpen om te voelen dat je er wél was, ook al was je niet fysiek dichtbij. - Geef iets mee via een tussenpersoon
- Neem korte filmpjes op waarin je iets vertelt aan je kind.
Bewaar ze op een veilige online plek. Zo heb je later iets om te tonen aan je kind als hij/zij dat wil. - Toon respect, ook op afstand.
Ook al ben je er niet bij, laat aan de andere ouder of omgeving weten dat je je kind belangrijk vindt. Soms is respectvol en rustig aanwezig blijven het begin van herstel. Dat kan bijvoorbeeld via een neutrale tussenpersoon (zoals een hulpverlener of bemiddelaar).
Ik mocht hem niet zien. Maar ik schreef elke maand een brief. Tien jaar later vroeg hij: ‘Heb je ooit aan mij gedacht?’ Ik was blij dat ik hem al die brieven kon tonen.
Bill, 32Ik dacht dat m’n vrienden me raar gingen vinden, maar ze luisterden juist. Dat hielp.
Yassin, 20