Tips voor jonge grootouders

Het is even slikken als je tienerdochter/zoon vertellen dat er een zwangerschap is. Dit had je wellicht niet gehoopt voor hen. Fara biedt hulpverlening voor de tieners, maar ook voor jou als ouder. Want ook voor jou is dit niet evident. We zijn er graag voor je met informatie, een luisterend oor of uitgebreide begeleiding. In dit artikel vind je alvast tips en houvast!

In het kort

  • Stop niet met je kind graag te zien
    Iedere jongere die moet vertellen dat er een zwangerschap is, is bang om de ouders teleur te stellen of "buiten geshot" te worden. Benadruk dat je wil helpen.
  • Sta stil bij je eigen gevoelens en emoties
    Het is normaal dat je teleurstelling, verdriet, boosheid, frustratie,... voelt. Zoek een eigen plek bij vrienden, partner of psycholoog om deze te uiten en een plaats te geven.
  • Dwing niet tot abortus of behoud
    een gedwongen keuze verhoogt de kans op verwerkingsproblemen.
  • Bied aan om te helpen, benadruk 'ik ben er voor je'
    Je kan helpen door samen informatie op te zoeken, afspraken te maken, troosten, praten, ruimte geven,...

Eerste reactie

Heel wat ouders hebben een heftige eerste reactie:

  • stilvallen;
  • boos worden;
  • huilen;
  • uitspraken als:
    • hoe kon je zo dom en onverantwoordelijk zijn
    • je maakt een vergissing
    • je ruïneert je leven
    • doe me dat niet aan

Het is dan ook verschieten als je kind, waarvan je misschien niet eens wist dat zij of hij seksueel actief was, vertelt dat er een zwangerschap is. Logisch dat je enigzins in shock bent.
Een heftige reactie is begrijpelijk, al is het fijner voor jullie band als je reageert vanuit begrip en steun. 

Dat wil niet zeggen dat je niet kan tonen dat je teleurgesteld, boos of angstig bent. Maar die boodschap breng je misschien beter op een moment waarop je terug kalm bent.

Perspectief van je kind

Heel wat jongeren die ongepland zwanger worden zijn enorm zenuwachtig en angstig om het nieuws te vertellen. Ze zijn zelf ook in shock geweest, hebben vast al gepanikeerd, misschien met een Fara medewerker gechat of bij vrienden raad gevraagd. Bijna alle jongeren die bij Fara aankloppen hebben schrik 'om buiten geshot' te worden of dat ze niet meer graag gezien zouden worden door hun ouders. 

Ze verwachten niet dat je niet boos of verdrietig bent. Ze hopen wel dat je blijft, zorgzaam bent, helpt en steunt.

Tips voor ouders, van tienermama's.

Ik had al een paar weken een voorgevoel, maar mijn dochter ontkende. Ik kocht een test en ik kreeg gelijk. Ik heb meteen gezegd dat ik haar bij iedere keuze zou steunen.

Veronique, 46

TIPS VOOR OUDERS BIJ TIENERZWANGERSCHAP

Tel tot 10, haal diep adem, reageer niet impulsief. Ook al wil je misschien roepen, boos zijn, je teleurstelling of frustratie uiten: deze situatie draait niet om jou, maar om je dochter/zoon.

Laat je kind weten dat je er bent, zelfs al voel je je binnenin teleurgesteld of boos. Geef aan dat je als ouder wil helpen en steunen. Ga in gesprek:

  • vertel eens, wat is er juist gebeurd?
  • wat heb je tot nu toe allemaal al gedacht, gevoeld of ondernomen?
  • hoe voel je je er zelf bij?

Dit geeft de mogelijkheid om uit te huilen, hart te luchten, angsten en bezorgdheden aan jou te vertellen. Het kan ook belangrijke informatie geven over het verdere verloop van het proces.

Het kan zijn dat je je heel erg boos voelt tegenover de andere partij, maar maak van hem geen vijand. Dat zou wel eens in de weg kunnen komen te staan in je relatie met je eigen kind. Indien gewenst kan je voorstellen om samen de kwestie te bespreken.

Help je kind begrijpen dat ze nog heel jong zijn en dat een overhaaste beslissing geen goed idee is.

  • Geef eerlijk advies, maar overstelp niet met informatie.
  • Leg jouw eigen gevoel en idee over de zwangerschap niet op en push niet in een bepaalde richting.
  • Neem de tijd:
    • om alles te overlopen,
    • de mogelijke opties te bespreken,
    • en zoek professionele hulp zoals de huisarts, abortuscentrum, Fara vzw of andere betrokken hulpverlening

De steun die we ervaren in de werkgroep PND is onbetaalbaar
Dankjewel voor deze tips. Het gaf me enige houvast toen mijn zoon vertelde dat er iemand zwanger was van hem.
Elizabeth, 48

TIPS VOOR OUDERS BIJ TIENEROUDERSCHAP

De beslissing is genomen: er komt een kind. Heel vaak merken we dat ouders meteen in actie schieten: allerlei zaken worden geregeld, beslist, in orde gebracht. Tienerouders beschrijven soms dat ze een lawine aan verwachtingen, vragen en onzekerheid over zich heen krijgen. Niet alleen van de ouders, maar ook van school, hulpverlening, vrienden,... Heel wat tieners voelen zich overweldigd, haken af en gaan zich afsluiten. 

Je kind zit in een leeftijdsfase waarin men het liefst 'alles zelf' doet. Als tieners zich overweldigd voelen trekken ze zich terug en denken ze 'jaja, ik doe het allemaal zelf wel, komt wel goed, met je gestress'. Dit kan conflict geven omdat jij als ouder natuurlijk veel verder vooruit kijkt en weet hoeveel er nog moet gebeuren vooraleer het kindje er is. 
Het is enerzijds normaal dat je urgentie voelt, maar anderzijds is het een goed idee om na een intense periode van ontdekking, shock, verdriet, boosheid, grote twijfels, misschien liefdesverdriet,... even rust te nemen. 

  • Val dus even stil.
  • Geef ruimte.
  • Doe eens iets leuks en ontspannend samen.
  • Zie je kind, en niet alleen nog je 'kind dat zwanger is' (of papa wordt)
  • Bekom van deze heftige periode.
  • Maak een planning wanneer jullie in actie schieten en wie wat zal doen, zodat je perspectief hebt.

Als je kind ervoor kiest om de zwangerschap te behouden, kan het nuttig zijn om de andere ouders te contacteren. Jullie staan hier immers samen in. Onderzoek wijst uit dat een betrokken omgeving een positieve impact heeft op het welzijn van de jonge ouders en het kind.

Er zijn heel wat dingen te regelen en bespreken. Je kan bijvoorbeeld stilstaan bij volgende zaken:

  • SCHOOL
    • Wanneer terug naar school?
    • Hoeveel moederschapsrust (recht op 10 weken, geen plicht)?
    • Kan ze haar stage blijven doen?
    • BedNet en Tijdelijk Onderwijs Aan Huis in orde brengen
    • Gesprek met CLB, directie, leerlingbegeleider aanvragen
  • OPVANG
    • Recht op laagste tarief in de kinderopvang zolang men leerling is in het secundair onderwijs.
    • Waar kan ze haar kindje naar de opvang brengen?
    • Wil je zelf een rol spelen o.v.v. opvang?
  • VADER
    • Welke rol krijgt de vader, nu en op lange termijn?
    • Hoe is dit praktisch haalbaar? 
    • Stel dat de jongen op dit moment geen contact wil, hoe zullen jullie er mee omgaan als hij dit later wél wil?
  • FINANCIEEL
    • Hoe alles financieel regelen: consultaties zwangerschap, bevalling, spulletjes kindje,... 
    • Groeipakket aanvragen: op naam van de grootouders, of op naam van dochter? 
  • EIGEN ROL
    • welke rol wil je zelf opnemen? Welke rol wil je kind dat je opneemt, of laat je kind toe?

Van zorgeloze tiener naar ouder-in-wording kan stresserend zijn. Op bepaalde momenten zal je dochter of zoon immatuur overkomen en gekke tienerdingen doen. Dit kan botsen met het beeld dat je hebt over hoe men zich moet gedragen als papa of mama. Tienercapriolen hoeven niet te betekenen dat men ook een slechte ouder is. Het hoort erbij, wees mild. 

Het kan zijn dat je door dit tienerouderschap bepaalde dromen en toekomstbeelden verliest. Je hoopte misschien dat je kind ging studeren, reizen, of dingen kon doen die je zelf nooit hebt kunnen doen. Helaas... dat loopt nu jammer genoeg anders. Misschien kan je dit bekijken als een vorm van rouwen: je verliest een bepaald toekomstbeeld dat je voor ogen had. Het is dan ook normaal dat je heel veel verschillende emoties ervaart.

De toekomst zal er anders uitzien, maar niet per se slechter. Het leven is vaak verrassend en misschien realiseer je je na verloop van tijd dat grootouder worden eigenlijk een mooie ervaring is, ook al was het sneller dan gehoopt.

Vaak geven impliciete aannames en verwachtingen reden tot conflict of frustraties. Duidelijke afspraken maken kan helpen: wie zorgt wanneer voor de baby? Wie neemt welke rol op? Welke verwachtingen zijn er tegenover elkaar?
Er zijn verschillende mogelijkheden:

  • Parental Replacement Model
    • Grootouder neemt alle verantwoordelijkheid en zorgt voor de baby
    • Jonge ouder krijgt ruimte om school af te maken, puberteit volop te beleven
    • Risico: kind hecht zich aan oma als 'mama', jonge ouder ontwikkelt minder ouderschapsgevoelens en capaciteiten, band tussen kind en jonge ouder kan op latere leeftijd stroef verlopen
  • Parental Supplement Model
    • Opvoeding en zorg worden gedeeld
    • Risico: onduidelijk voor het kind wie 'mama' is, mama voelt zich onzeker door weinig leerkansen
  • Supported Primary Model
    • Jonge mama neemt alle verantwoordelijkheid
    • Wordt daarbij wel ondersteund door eigen ouders
    • Risico: aanpassing aan ouderschap moet heel snel gebeuren, faalangst door hoge verwachtingen of bewijsdrang, zwaarder om school af te maken
  • Parental apprentice Model
    • Grootouder 'leert' mama de kneepjes van het vak en draagt na een tijdje de verantwoordelijkheid over.
    • Risico: Zowel grootouder als mama moeten dit zien zitten, nadruk op moederschap i.p.v. persoonlijke ontwikkeling, grootouder moet na verloop van tijd in staat zijn om stapje terug te zetten

Je hoeft dit als ouder niet alleen te dragen. Er zijn heel wat organisaties die kunnen helpen! 

  • CKG
    Bij de Centra voor Kinderzorg en Gezinsondersteuning bieden ze allerlei zaken aan om je te helpen bij het (groot)ouderschap: thuisbegeleiding, ambulante trainingen of ambulante en korte opvang. Je zoon en dochter zouden er bijvoorbeeld een ouderschapscursus kunnen volgen. Of vanaf 8 maanden kan er begeleiding aan huis komen, tot 3x per week!
  • CIG
    In een Centrum voor Integrale Gezinszorg kunnen jonge gezinnen begeleid worden in het wennen aan hun rol als ouder en in het stimuleren van hun ouderschapsvaardigheden. Ze wonen in een leefgroep of studio, of krijgen ambulante begeleiding aan huis. Als je voelt dat er teveel spanning in huis is kan een tijdelijk verblijf in een CIG een oplossing zijn.
  • Kind en Gezin
    Al tijdens de zwangerschap kan je extra begeleiding aanvragen van Kind en Gezin. Ze volgen het babietje medisch op, geven opvoedingsondersteuning, psychosociale begeleiding en praktische hulp rond zwangerschap, geboorte en ouderschap. 
  • Vroedvrouw & Kraamzorg
    De eerste weken na de bevalling kan je extra ondersteuning in huis aanvragen. Zowel medisch als psychologisch en praktisch (kraamzorg).
  • Fara
    Onze medewerkers bieden een luisterend oor via telefoon of chat, en je kan heel wat informatie vinden op de website. Je kan ook een afspraak maken voor een gesprek individueel, of samen met je kind of gezin zodat jullie steun, advies en begeleiding krijgen bij de keuzes en uitdagingen waarmee jullie geconfronteerd worden.
  • LEJO
    Deze organisatie organiseert heel wat leuke activiteiten voor jonge ouders! Van een uitstap naar de zoo tot een gezinsreis of de Sint die op bezoek komt. Zie het als een soort jeugdbeweging, maar dan voor tienerouders. Voor tienerouders is het fijn om op die manier andere jonge ouders te ontmoeten. 

Mijn dochter van 18, nu al zwanger. Als vader is dit mijn grootste nachtmerrie. Ik heb het er moeilijk mee, maar goed, ze moet haar eigen keuzes maken. Eens de baby er is zullen we onze draai wel vinden.
Joe, 50
Laatst aangepast op 23 maart 2026

Getuigenissen

Schrijf je in op de nieuwsbrief

©FARA

Cookies

kennisgeving

Cookies die strikt noodzakelijk zijn voor het functioneren van de website en organisatie Stap 1 van 3