Wat je beter wel/niet zegt tegen ouders na een zwangerschapsafbreking
Helpende reacties kunnen heel deugddoend zijn voor mensen die een zwangerschapsafbreking meemaakten. Andere reacties kunnen kwetsend of pijnlijk binnenkomen. In dit artikel ontdek je hoe je iemand kan helpen die een zwangerschapsafbreking liet uitvoeren.
In het kort
- Een zwangerschapsafbreking om medische redenen kan het begin zijn van een rouwproces.
- Rouw is als een slinger: afwisselend verdriet en herstel horen erbij.
- Rituelen, symbolen of een herinnering kunnen helpen om los te laten én te blijven verbinden.
- Kiezen voor afbreking kan ook een bewuste keuze zijn voor zorg en toekomst.
Rouwproces
Wees je ervan bewust dat deze ouders door een rouwproces gaan. Iedereen rouwt op zijn of haar manier maar de steun van de omgeving is hierbij van groot belang. De omgeving weet vaak niet goed wat te zeggen of komt af met - goedbedoelde- adviezen of opmerkingen.
Het is vooral belangrijk om er te zijn voor de ouders en niet om iets te zeggen. Probeer vooral goed te luisteren en vraag je, keer na keer, af: "wat zouden de ouders mij willen vertellen over hun verdriet?".
TIP
Wat meestal niet helpt
Vaak zijn mensen geneigd om pijn weg te nemen of te minimaliseren Hoewel goedbedoeld doen ze geen recht aan het verdriet en de pijn die sommige ouders ervaren. Wees je er van bewust dat volgende uitspraken meestal niet helpend worden ervaren:
- 'jullie zijn nog jong, je kan snel opnieuw proberen'
- 'jullie hebben er toch zelf voor gekozen'
- 'gelukkig hadden jullie een keuze'
- 'alles gebeurt met een reden'
- 'het leven gaat door, alles komt wel goed'
- 'beter nu, het was nog geen echt kindje'
- 'gelukkig was jullie kindje nog niet geboren, beter nu toch?'
- 'misschien maar beter zo, anders was jullie leven misschien helemaal anders geweest'
- 'ik weet hoe jullie je voelen, mijn buurvrouw heeft dit ook meegemaakt'
- 'gelukkig hebben jullie je andere kinderen nog'
Het is begrijpelijk dat je niet goed weet wat zeggen, dat je weinig taal hebt om je vrienden of familielid te troosten. Het gaat echter niet zozeer om wàt je zegt, maar wel om je intentie. Een oprechte knuffel, een gemeende 'hoe gaat het nu met je' is van onschatbare waarde.
Wat wel kan helpen
Concrete hulp
Zeg niet 'laat iets weten als ik iets kan doen', maar stel zelf concrete dingen voor, telkens weer opnieuw, ook al kreeg je 5 keer een 'nee, dankje'.
Bv.:
- 'Mag ik dinsdagavond een maaltijd brengen? Als je niet wil praten laat ik het achter op de stoep.'
- 'Zal ik even boodschappen doen voor je?'
- 'Kan ik deze week oppassen zodat je kunt rusten?'
- 'Ik ga naar de winkel en passeer daarna je huis, kan ik iets meenemen voor je?'
- 'ik ga je elke week eens bellen. Als je niet wil praten is het niet erg als je niet opneemt, dan bel ik de week erna terug. Als je het niet prettig vind dat ik dit doe, mag je dat natuurlijk ook laten weten.'
Laat zien dat het verlies niet vergeten wordt
Blijf contact houden, ook na de eerste moeilijke dagen
- 'ik denk vandaag extra aan je'
- 'We zijn een weekje later, hoe gaat het ondertussen met je?'
Onthoud belangrijke data en toon dat je aan hen denkt:
- '1 jaar geleden werd XX geboren en moesten we ook afscheid van hem nemen. Ik denk aan jullie en aan hem.'
- 'Zullen we samen iets doen om je kindje te herdenken, als je daar behoefte aan hebt?'
- 'Gelukkige vaderdag, ook voor jou.'
Er zijn
Het is niet per se belangrijk om veel te zeggen. Gewoon "er zijn" kan veel betekenen. Dat betekent vooral aanwezig zijn zonder te oordelen, te adviseren of meteen oplossingen te bieden:
- Laat de ander praten over hun gevoelens, zorgen of herinneringen, ook als ze herhalen of stil worden.
- Gebruik kleine gebaren van aandacht: knikken, oogcontact, een zachte hand op de arm (als gepast).
- Samen zijn, ook in stilte, kan geruststellend zijn: een kopje thee drinken, samen een wandeling maken, of gewoon in dezelfde ruimte zitten.
Soms willen mensen praten, soms juist niet. Sommige mensen duiken in een cocon en willen alleen zijn. Gewoon er zijn betekent ook dat je de ruimte geeft om zelf te kiezen wanneer en hoe ze contact willen.
Aandacht, erkenning en verbondenheid tonen kan ook zonder fysiek samen te zijn. Stuur een steunende emoji, laat een kleine attentie achter, een foto van een kaarsje op een betekenisvolle dag, stuur een kaartje of een berichtje als 'Ik denk aan je en ben er voor je, ook al kunnen we nu niet samen zijn.'
Boekentips
Onderstaande boeken geven je een inkijk in het proces dat ouders doorlopen en nemen je mee in hoe je er voor hen kan zijn:
- Het rouwt in jou - Mama Baas
- Stille baby's: rouwverwerking bij doodgeboorte & zwangerschapsafbreking - Christine Geerinck - Vercammen
- Helpen bij verlies en verdriet - een gids voor het gezin en de hulpverlener - Manu Keirse
- Ze zeggen dat het overgaat - Johan Maes & Evamaria Jansen
Dat mijn broer me elke keer week kwam ophalen om te gaan klimmen heeft me enorm geholpen. In de auto vroeg hij steeds 'wil je erover praten'? Soms niet. Soms wel. Dan huilde ik tranen met tuiten in zijn autootje.
Stijn, 33Bij de geboorte van mijn tweede dochter stuurde mijn tante een tekening. In die tekening verwerkte ze het geboortekaartje van mijn dochter, maar ook de symbolen die ik voor ons eerste zoontje had gekozen: een sterretje en een vosje. Het ontroerde me enorm dat ze nog aan hem had gedacht.
Alice, 35