Skip to main content

Wat is seksueel misbruik?

Wanneer iemand jou op een seksuele manier aanraakt zonder dat je dit wenst of zonder dat jij toestemming kan geven, wordt er een wet overtreden. Dat noemt men seksueel misbruik.

Iedere persoon heeft het recht om over zijn eigen seksualiteit te beslissen. Enkel wanneer jij toestemming geeft voor een seksuele handeling van om het even welke aard, mag deze gebeuren. De strafwet maakt een onderscheid tussen aanranding van de eerbaarheid en verkrachting.

Aanranding van de eerbaarheid

Het strafwetboek geeft geen duidelijke definitie van wat aanranding van de eerbaarheid precies is. In de praktijk gaat het om aanrakingen met een seksueel karakter, waarmee je niet hebt ingestemd en die niet algemeen aanvaard zijn in onze samenleving. Zo zal een ongewenste kus bijvoorbeeld niet vallen onder aanranding van de eerbaarheid, maar het aanraken van de borsten wel.

Verkrachting

Met verkrachting wordt ‘elke daad van seksuele penetratie van welke aard en met welk middel dan ook’ bedoeld, ‘gepleegd op een persoon die daar niet in toestemt’ (art. 375 van het strafwetboek). Dit wil zeggen dat niet enkel het inbrengen van de penis in de vagina als verkrachting wordt gezien, maar iedere binnendringing in het lichaam (vaginaal, oraal of anaal) met ieder voorwerp (vingers, tong, vibrator,…), zolang dit seksueel getint is. Een gynaecologisch onderzoek is dus bijvoorbeeld geen verkrachting, omdat dit geen seksuele handeling is.

Toestemming

Het ontbreken van toestemming is eigenlijk het belangrijkste onderdeel van de wet rond verkrachting.

Er is geen enkele situatie waarin iemand je mag verplichten tot seks, ook niet wanneer je al eerder gevreeën hebt met iemand of wanneer het om je partner of echtgenoot gaat. Officieel staat er in het huwelijkscontract dat de echtgenoten de plicht hebben om normale seksuele betrekkingen met elkaar te onderhouden, maar dit wil niet zeggen dat je partner dit van jou kan afdwingen.

Ook wanneer je begint te vrijen met iemand en van gedachte verandert, geeft dit niet het recht aan de andere persoon om over je grenzen te gaan. Je mag je toestemming steeds intrekken en de ander moet dit respecteren.

De wet vermeldt een aantal omstandigheden waarin je geen geldige toestemming kon geven:

  • Geweld, dwang of door een list
    Wanneer iemand je fysiek overmeestert, jezelf of je naasten bedreigt, of je heel bewust misleidt.
  • Lichamelijk of geestelijk gebrek
    Wanneer je buiten bewustzijn bent of onder invloed van drugs of alcohol, wanneer je een mentale beperking hebt of door andere redenen niet over je volledige vermogens beschikt.
  • Leeftijd
    De wet zegt dat je pas vanaf de leeftijd van 16 jaar volwassen genoeg bent om helemaal zelf te kunnen beslissen of je met iemand naar bed wil gaan. Wanneer een meisje voor de leeftijd van 14 jaar seks heeft met penetratie, zal dit automatisch bestempeld worden als ‘verkrachting bij gelijkstelling’. Hierbij maakt het niet uit of zij haar toestemming gaf of niet. Zonder penetratie zal er sprake zijn van ‘aanranding van de eerbaarheid’.
    Tussen de leeftijd van 14 en 16 jaar vallen alle seksuele handelingen met toestemming onder de categorie ‘aanranding van de eerbaarheid’. Wanneer er geen toestemming wordt gegeven, is de wet dezelfde als die voor volwassen.