Wanneer wordt een ethische commissie ingeroepen?

De ethische commissie kan om hulp gevraagd worden wanneer een hulpverlener, patiënt of een familielid van een patiënt twijfelt over wat in een bepaalde situatie ‘het goede’ is om te doen.

Bij zwangerschapsafbreking

Een zwangerschapsafbreking om medische redenen (na twaalf weken) is volgens de wet enkel toegestaan:

• Wanneer er een ernstig gevaar is voor de gezondheid van de vrouw
• Wanneer het kind lijdt aan een uiterst zware en ongeneeslijke kwaal

Twee artsen moeten het hierover eens zijn.

In de praktijk is het niet altijd even duidelijk wanneer het gevaar ‘ernstig’ genoeg is, of wat kan doorgaan als een ‘uiterst zware kwaal’. Zeker als de zwangerschap de grens van levensvatbaarheid heeft bereikt (op 24 weken), aarzelen artsen en ouders soms om een beslissing te nemen. Het ethisch comité kan dan ondersteuning bieden. Voor dringende vragen kunnen de leden snel bij elkaar geroepen worden.

Wat doet de ethische commissie?

Ze kijken naar het dossier om te beoordelen of het verzoek tot zwangerschapsafbreking medisch en ethisch verantwoord is. Hun taak is niet om over jou te oordelen, maar om ervoor te zorgen dat er zorgvuldig en verantwoord wordt omgegaan met deze ingrijpende beslissing.

Eerst en vooral zullen de leden proberen om de vraag zo goed mogelijk uit te klaren:

• medisch:
  • Hoe ver is de zwangerschap gevorderd?
  • Over welke aandoening gaat het?
  • Wat zijn de mogelijke uitkomsten voor deze aandoening?
  • Welke behandelingen zijn er mogelijk?
  • …
• visie van de betrokken personen:
  • ouders
  • artsen
  • verpleegkundigen
  • …

Daarna zullen ze bekijken welke belangrijke waarden een rol kunnen spelen in de situatie.
Waarden zijn idealen die wij als maatschappij belangrijk vinden en die we willen beschermen. Voorbeelden van waarden kunnen zijn:

• zorg voor elkaar
• respect voor het leven
• gelijkheid
• rechtvaardigheid
• kwaliteit van leven
• …

Tot slot proberen ze deze waarden te wikken en te wegen en een advies te formuleren. Bij een vraag tot zwangerschapsafbreking, zal dit advies ofwel positief zijn (= de afbreking kan doorgaan) ofwel negatief (= de afbreking kan niet doorgaan).

Wordt er rekening gehouden met ons als ouders?

Ja. Je stem en je ervaring als ouder zijn belangrijk. De arts die jullie begeleidt, brengt jullie verhaal mee in de bespreking. Hoe jullie deze situatie beleven en wat dit voor jullie betekent, wordt meegenomen in de overweging.

Moet je lang wachten op de beslissing?

Meestal beslist de ethische commissie snel, vaak binnen enkele dagen. Het team begrijpt hoe zwaar het is om in onzekerheid te zitten. Als ouders krijg je doorgaans redelijk snel duidelijkheid over hoe het verder kan.

Wat als we het oneens zijn met de beslissing?

Een ethische commissie kan enkel advies geven. Dat is niet bindend.

In praktijk wil dit zeggen dat wanneer je een negatief advies krijgt, het vaak niet mogelijk is om de afbreking in je eigen ziekenhuis te laten uitvoeren.  Je kan wel contact opnemen met een ander ziekenhuis voor een tweede opinie. Je begeleidende arts zal je de nodige gegevens bezorgen.

Informeer je goed over het beleid in het ziekenhuis. Iedere instelling heeft een eigen manier en visie om met vragen rond zwangerschapsafbreking om te gaan. Afhankelijk van de ideologische achtergrond en historiek van het ziekenhuis worden andere afwegingen gemaakt en dus ook andere beslissingen genomen.