Verloop van een zwangerschapsafbreking om medische redenen
Een zwangerschapsafbreking om medische redenen is een ingrijpende gebeurtenis. Naast medische zorg is er ook aandacht voor je emotionele noden, vragen en keuzes. Hieronder lees je meer over hoe een opname meestal verloopt en wat je kan verwachten.
In het kort
- Begeleiding
De afbreking verloopt meestal via een opname, waarbij je stap voor stap begeleid wordt door vroedvrouwen, artsen en andere zorgverleners. - Duurtijd
De duur van de inleiding en bevalling verschilt sterk van persoon tot persoon. Er is aandacht voor comfort, pijnstilling en emotionele ondersteuning.
- Afscheid
Indien gewenst wordt er ruimte gemaakt om afscheid te nemen op een manier die bij jullie past. Er zijn verschillende mogelijkheden om herinneringen te creëren, zoals foto’s en rituelen. Organisaties als Boven de Wolken of het Berrefonds kunnen ingeschakeld worden.
Opgelet: deze procedure kan verschillen per ziekenhuis en situatie. Vraag daarom altijd aan je zorgverleners hoe het verloop er in jouw situatie precies zal uitzien.
Voor de opname
Vooraleer de opname plaatsvindt, is er meestal een extra gesprek met een vroedvrouw of je gynaecoloog. Tijdens dit gesprek wordt er uitleg gegeven over hoe de inleiding of bevalling zal plaatsvinden. Verder wordt besproken of er extra onderzoeken nodig zijn.
Ook praktische zaken kunnen aan bod komen, zoals:
- administratieve formaliteiten
- contact met een begrafenisondernemer
- mogelijkheden rond afscheid en herinneringen (Berrefonds, Boven de wolken, Eleonoor vzw,...)
- ondersteuning door een sociaal werker, psycholoog of vroedvrouw
Je krijgt de kans om vragen te stellen en aan te geven wat voor jou belangrijk is.
Tijdens dit moment wordt meestal ook een geneesmiddel gegeven om het lichaam voor te bereiden op de bevalling.
De dag nadien of enkele dagen later ga je opnieuw naar het ziekenhuis voor de bevalling.
TIP
Omdat deze gesprekken soms overweldigend zijn, kan het zijn dat je de informatie niet onthoudt of niet snel genoeg verwerkt krijgt. Het kan helpen om:
- je vragen en bezorgdheden op voorhand op te schrijven.
- een audio-opname maken van het gesprek en de praktische richtlijnen.
- iemand meenemen die emotioneel minder betrokken is. Vraag deze persoon om notities te maken of alles te onthouden.
Opname in het ziekenhuis
Op de afgesproken datum en tijd word je (samen met partner of wie je graag aanwezig wenst) verwacht op het verloskwartier. Meestal verblijf je in een eenpersoonskamer. Vaak kunnen er ook maaltijden voorzien worden voor je partner of begeleider. Je mag de dag van opname nog steeds ontbijten, verder zal je lichte maaltijden krijgen.
Als je specifieke wensen hebt rond het afscheid of de foto's, bv. een speciaal dekentje of voorwerp, neem je deze ook mee.
Bij aankomst op de verloskamer zal de vroedvrouw het verdere verloop van de dag met je doornemen. Je kan alle vragen of bekommernissen die je nog hebt, bespreken.
Daarna start meestal de medicamenteuze inleiding van de bevalling.
Om weeën op te wekken, wordt om de vier uur medicatie toegediend, dit maximaal 4 keer per 24 uur. Hoe snel het lichaam hierop reageert, verschilt sterk van persoon tot persoon.
Sommige vrouwen ervaren bijwerkingen zoals:
- misselijkheid
- diarree
- koorts
- braken
Hiervoor kan medicatie gegeven worden. Soms wordt ook een infuus geplaatst voor vocht of bijkomende medicatie.
Wanneer de inleiding onvoldoende effect heeft, kunnen andere medische stappen nodig zijn, zoals extra medicatie via een infuus of het breken van de vliezen.
Het is moeilijk om vooraf te voorspellen hoe lang de bevalling zal duren. Zeker bij een kortere zwangerschapsduur kan het proces meer dan 24 uur in beslag nemen.
Dat betekent niet noodzakelijk dat je al die tijd intense weeën hebt. Vaak bouwt de arbeid geleidelijk op en verloopt de eigenlijke bevalling relatief snel.
De placenta komt meestal ook spontaan na de bevalling. Soms kan het zijn dat dit niet meteen gebeurt en dat deze via een curettage onder volledige anesthesie verwijderd wordt.
Doorgaans krijg je zelf de keuze hoe je de bevalling wil beleven qua pijn. Wil je liever pijnloos bevallen kan je een epidurale verdoving vragen, de anesthesist komt deze dan plaatsen. Tijdens de bevalling kan de partner of een vertrouwenspersoon (vb. een doula) aanwezig zijn, samen met de gynaecoloog en een vroedvrouw.
Na de geboorte krijg je tijd en ruimte om keuzes te maken die goed voelen voor jou. Sommige ouders willen hun baby zien, vasthouden of samen tijd doorbrengen. Andere ouders kiezen ervoor om de baby niet te zien. Beide keuzes zijn oké. Zorgverleners proberen zoveel mogelijk rekening te houden met jullie wensen.
Vervolgens zal de baby gewogen en gemeten worden door de vroedvrouw. Er zijn kleertjes en een dekentje voorzien en er is de mogelijkheid om herinneringen te verzamelen:
- foto's (gratis professionele foto's via ‘Boven De Wolken’)
- hand- en voetafdrukjes
- een haarlokje
- kleertjes of een dekentje
- een herinneringsdoos, zoals de koesterkoffer van Berrefonds
Soms wordt ook de watermethode voorgesteld. Daarbij wordt de baby voorzichtig in koud water gelegd, waardoor het lichaam beter bewaard blijft en ouders vaak meer tijd krijgen om rustig afscheid te nemen of foto's te laten maken.
Ook over wat er na het afscheid met de baby gebeurt, kunnen jullie samen met het zorgteam keuzes bespreken. De wetgeving maakt hierbij een onderscheid op basis van de zwangerschapsduur.
- Wordt de baby geboren vanaf 180 dagen zwangerschap, dan is een begrafenis of crematie wettelijk verplicht. Hiervoor wordt een begrafenisondernemer ingeschakeld. Ouders kunnen daarbij een begrafenisondernemer kiezen die aansluit bij hun overtuiging of geloof, bijvoorbeeld een islamitische begrafenisondernemer.
- Wordt de baby geboren vóór 180 dagen zwangerschap, dan mogen ouders hun baby ook mee naar huis nemen als zij dat wensen. Niet alle ouders kiezen hiervoor, maar het is wel een mogelijkheid die met het zorgteam besproken kan worden.
Heel wat gemeentes hebben een sterretjesweide, een rustige herdenkingsplek op een begraafplaats of in een park voor stilgeboren kinderen. Ouders kunnen er hun kindje herdenken, de as uitstrooien, een kindje begraven of een naamplaatje of sterretje achterlaten. Informeer je hiervoor bij je gemeente.
Lichamelijk en mentaal vraagt deze periode herstel. Na een zwangerschapsafbreking of doodgeboorte kan ook de melkproductie op gang komen. Dat kan emotioneel confronterend zijn. Medicatie om de melkproductie te stoppen wordt liever niet meer gegeven gezien de bijwerkingen. Uiteraard kan je ondersteuning en advies krijgen door de vroedvrouw.
Het kan helpend zijn om foto's te hebben alles herinnering. Je mag gerust vragen aan de vroedvrouw om foto’s te nemen.
Valerie, vroedvrouwJe hoeft dit niet alleen te dragen
Een zwangerschapsafbreking om medische redenen raakt vaak diep en op verschillende niveaus: lichamelijk, emotioneel en relationeel. Veel mensen ervaren verdriet, twijfel, opluchting, schuldgevoelens of verwarring, soms allemaal tegelijk.
Praten met een hulpverlener, vroedvrouw of lotgenoten kan helpend zijn. Bij Fara kan je terecht voor informatie, een luisterend oor of begeleiding rond de keuze of verwerking.
