Skip to main content

Abortus uit de strafwet schrappen: Waarom? Hoe?

Blog

Fara naar het Colloquium!

Deze week beslist nieuwbakken president Donald Trump om van zijn eerste werkdag gebruik te maken om de omstreden ‘Global Gage Rule’ opnieuw in voege te stellen. Het gaat om een verdrag dat als gevolg heeft dat ngo’s die vrouwen in het buitenland helpen met de toegang tot veilige abortussen, voortaan geen subsidies meer krijgen. In dezelfde week organiseren deMens.nu en het Centre d’Action Laique een colloquium in de Senaat met de vraag waarom en hoe we abortus uit het strafwetboek kunnen schrappen.

Er is weer heel wat in beweging rond het thema abortus en zoals steeds zijn de tegenstellingen erg groot. Het blijft me fascineren, hoe dit thema mensen zo in beweging brengt en dus ga ik vanuit Fara met veel interesse en nieuwsgierigheid naar het colloquium.

Eerste indruk

Button
button met ‘mon droit, mon choix’

Bij aankomst doet de eerste indruk me eerlijk gezegd een beetje terugschrikken. Ik krijg een button met ‘mon droit, mon choix’, de eerste persoon die ik tegenkom draagt pro-abortuspamfletten op haar lichaam en ik vind een persbericht dat me waarschuwt dat niet enkel mijn recht op zwangerschaps-afbreking, maar ook mijn rechten als vrouw in gevaar zijn door internationale ontwikkelingen.

Toch stemt het mij tot nadenken. Als Westerse vrouw uit de sociale middenklasse sta ik er amper bij stil dat er geraakt zou kunnen worden aan mijn verworvenheden, maar toch stemmen de huidige ontwikkelingen in Amerika mij niet vrolijk.

Wat wordt er besproken?

Ondanks de eerste indruk verloopt het colloquium heel rustig en gaat het van start met een oproep tot pluralisme en sereniteit. Luxemburg en Frankrijk vertellen over hoe hun abortuswet niet langer deel uitmaakt van de strafwet. Na de pauze worden verschillende Belgische wetsvoorstellen ter hervorming van de huidige wet besproken door een panel van volksvertegenwoordigers en experten.

Opvallend veel eensgezindheid aan de tafel
  •  Abortus moet uit de strafwet, hoewel het nog niet duidelijk is of abortus moet worden opgenomen in de wet van de patiëntenrechten of als aparte wetgeving.
  • De mogelijkheid om vrouwen te informeren en/of psychologisch te begeleiden moet behouden blijven, maar op vrijwillige basis.
  • De wettelijk verplichte bedenktijd moet worden ingekort of afgeschaft.
  • Er moet nagedacht worden over een uitbreiding van de termijn: 14, 16, 18, 20 weken?
  • Gewetensbezwaren moeten mogelijk blijven voor hulpverleners, maar niet voor instellingen; doorverwijzing moet verzekerd worden.

De politiek lijkt in ieder geval bereid om de wet van 3 april 1990 opnieuw te bekijken. Ik ga met een vol hoofd en heel wat indrukken naar huis, benieuwd over het verdere verloop in de komende jaren.

Het blijft een omstreden vraag, abortus schrappen uit de strafwet of niet.

We mogen van geluk spreken dat vrouwen in België toegang hebben tot betaalbare en veilige abortussen, dat de tijd van groezelige achterkamertjes en gevaar voor eigen leven achter de rug zijn. Langs de andere kant vraag ik me af of het al dan niet schrappen van abortus uit het strafwetboek in se iets bijdraagt tot het blijvend verzekeren van deze toegang.

Eigenlijk gaat de discussie om het symbolisch gehalte van de wet. Welke boodschap willen wij als maatschappij uitdragen met onze wetgeving? De plaats in het strafwetboek is een indicatie van de omzichtigheid die gevraagd wordt van vrouwen en koppels bij het maken van hun keuze voor abortus. Je zou het kunnen bekijken als een bestraffend vingertje (‘pas maar op, want jij doet hier iets wat niet geoorloofd is’) dat vrouwen opzadelt met een schuldgevoel en hen misschien belemmert in hun keuzevrijheid. Anderzijds zouden we ons de vraag kunnen stellen of het schrappen van abortus uit de strafwet hier een einde aan zal maken? Tijdens de gesprekken bij Fara geven vrouwen vaak zelf schroom aan bij de keuze voor abortus: ‘Wie ben ik om te beslissen over leven en dood?’, ‘Ik was steeds voorstander van abortus en deze zwangerschap komt absoluut ongelegen, maar nu ik er zelf voor sta, aarzel ik…’. Alsof hun aarzeling ook vorm krijgt in de huidige wetgeving.

Designed by Jannoon028 - Freepik.com

Over de wet ben ik onbeslist, zolang we als maatschappij maar blijven investeren in zorg voor die vrouwen en koppels die worstelen met hun keuze. Zolang we hen kunnen bijstaan, hen kunnen beluisteren en hen kunnen ondersteunen in de keuze waar zij mee verder kunnen, blijven we werken aan een open, verdraagzame maatschappij.

 

Silke Brants, stafmedewerker Fara vzw. 27 januari 2017